Categorie: publicaties

Multitalent Ted van Lieshout wilde een kinderboek maken over een jongetje dat gehecht raakt aan een pleister op zijn wondje. Om de pleister ‘heel mooi’ uit te laten komen, tekende hij een zwart jongetje met een beige pleister op zijn kin, vlak onder zijn felrode lippen.

De uitgever vond het niet zo’n goed idee. Waarom eigenlijk niet? Van Lieshout vindt dat hij als kunstenaar de vrijheid moet hebben om alles in zijn kunst te verwerken, ook een stereotype.

Daarin geef ik hem gelijk, maar toch valt er wel meer te denken over deze kwestie. Ik schreef er een essaytje over (Trouw, 13 januari 2026). Ook te lezen als pdf.

 

Een van de troostrijke handelingen die koken me biedt is het kloppen van een kleine, slijmerige hoeveelheid rauw kippeneiwit tot een volle bak luchtig schuim, zó stevig dat je de kom ondersteboven kunt houden zonder dat het eruit valt. Als je het mysterie daarvan kunt ervaren, dan is het nogal ontnuchterend als voedsel wordt teruggebracht tot ingrediënten.

Ik schreef een stuk na lezing van Proteïne van Jop de Vrieze. (Trouw, 25 oktober 2025). Hier een pdf deel 1 en een pdf van deel 2.

‘Je zou erom kunnen lachen als het niet zo dieptragisch zou zijn: in de moderne classificatie van dieren en planten heet de mens nog steeds ‘de verstandigste der verstandigen’, homo sapiens sapiens. Dat verraadt een zelfbeeld waarin de mens zich bevindt op de bovenste sport van de ladder der natuur, boven de dieren die zelf weer boven de planten staan.’

Dit is de eerste alinea van mijn recensie van De arrogante aap van Christine Webb, met een bijrolletje voor milieufilosoof Baptiste Morizot en zijn boek Het levende laten opvlammen. Hier deel 1 en deel 2 in pdf (Trouw, 27 september 2025).

Mijn tante Madelein hield van kantklossen en van frivolité, een handwerktechniek die kantjes oplevert voor een kraag aan een bloes of een kleedje op tafel. Ik moest aan haar denken toen ik het boek ‘Frivoliteit’ in handen kreeg, geschreven door filosoof Peter Venmans.
Ik schreef er een stukje over in Trouw.
[Helaas schreef ik het iets te frivool, want er staat een stomme fout in. ”Ik wou dat ik twee hondjes was’ is een gedicht van Godfried Bomans, niet van zijn goede vriend Michel van der Plas.] Hier de pdf: Frivoliteit, Trouw, 15 april 2025

Johann Hari schreef een mooi boek over de nieuwe medicijnen tegen obesitas. Wondermiddel is een populair boek dat mij echt woedend heeft gekregen: de voedingsindustrie is even pervers als de tabaksindustrie. Deze recensie is te lezen in dagblad Trouw van 4 januari 2025. Hier pdf1 en pdf2.

Wie gezond is, gedraagt zich als suiker in de thee. Je bent afgestemd op de omgeving en lost er als het ware in op. Maar wat als dat niet meer lukt?
Over deze vraag schreef ik een essay dat op 16 november 2024 verscheen in Trouw.

Lees het essay online. Als je op een betaalmuur stuit, lees dan hier deel 1 en deel 2 in pdf. Of klik hieronder: Lees verder “Wie gezond is, gedraagt zich als suiker in de thee”

Cyberexpert en voormalig politicus Marietje Schaake biedt een brede blik op de macht die big tech bedrijven hebben. Democratieën moeten terugvechten, betoogt ze. Een recensie in Trouw, (7 september 2024), hier deel 1, deel 2 uit de papieren krant. Daarin had de eindredactie de titel van Schaake’s boek veranderd mijn stuk. Verkeerd dus. Online staat het nu goed, hier hun correctie.

Voor Trouw (26 augustus 2024) schreef ik een uitgebreide recensie over een nieuwe biografie van Hannah Arendt en een boek dat haar werk en leven in verband brengt met de actualiteit. En ik herlas Eichmann in Jeruzalem.  Hier vind je een pdf.

In Radeloze helden introduceert Maaike Meijer (1949) zichzelf als ‘vrouw, lesbo, wetenschapper, maar ook als broer, vriend en een beetje mede-man’. Van jongs af aan wilde ze op haar vader lijken die hoofd was van een basisschool. Dat is in vele opzichten gelukt: ’Ik ben onderwijzer en schoolleider geworden, aan de universiteit dan, en mijn toespraken zijn net zo mooi geworden als die van hem.’
Lees mijn recensie van Radeloze helden in Trouw (17 juni 2023) of in pdf 1 en pdf 2.

Het nieuwste boek van Wolfram Eilenberger beslaat de periode tussen 1933 en 1943. Hierin staan vier filosofen centraal: Hannah Arendt, Simone de Beauvoir, Ayn Rand en Simone Weil.

Eilenberger schrijft vaak in de indirecte vrije rede, waardoor het lijkt alsof hij toegang heeft tot de ervaringswereld van deze vrouwen. Dat maakt dit boek tot zo’n bevredigende leeservaring: je ziet hoe een tijdperk deze vier mensen en hun ideeën elk op een unieke wijze heeft gevormd.

Het vuur van de vrijheid van Wolfram Eilenberger (Trouw, 6 april 2022, pdf)