Meervoudig ouderschap

Moet dat nu, een kind met drie of zelfs vier ouders? Wat te denken van draagmoederschap? Heb geadopteerden recht op informatie over hun biologische geschiedenis? Over dit soort vragen heeft de Staatscommissie Herijking Ouderschap een ronduit ontroerend rapport geschreven.

Op verzoek van het Podium voor Bio-ethiek verdiepte ik me in de gedachtegangen van deze commissie. Ik raakte erdoor ontroerd.

Het resultaat: een veel te kort essay over een bijzonder interessant en actueel onderwerp, gebaseerd op mijn dissertatie over familiegeschiedenis. Zie hier het essay in Podium voor bio-ethiek (jaargang 27, nr 2, 2020).

Essay schrijven aan huis: van 24 tot en met 28 augustus 2020

Na een verrassend goed verlopen zomercursus essay schrijven aan huis, in juli 2020, volgt nu een reprise: in augustus bied ik deze cursus opnieuw aan: een week lang thuis schrijven aan je eigen essay.

Elke ochtend krijg je twee uur inspiratie en oefeningen online, waarna je met je eigen essay aan de gang gaat. Je stelt een haalbaar doel, en je werkt daaraan in de middag.

Elke middag houden we een theepauze – waarbij je vertelt hoe het met je project gaat, en wat je nodig hebt om verder te kunnen.

Aan het eind van de middag sluiten we de dag af.

In vijf dagen werk je zo aan een mooi essay – met alle begeleiding die je nodig hebt.

Na je aanmelding ontvang je een inventarisatieformulier. In de week voorafgaand aan deze workshop mailen we over je plannen, zodat je zo effectief mogelijk de essay-week kunt benutten.

Overigens: in plaats van een essay kun je ook werken aan een familieverhaal, een paper of een hoofdstuk van een boek. Alle genres zijn bespreekbaar (maar houd in het achterhoofd dat non-fictie mijn specialiteit is).

Datum
Van 24 tot en met 28 augustus 2020

Tijden
– in de ochtend: van 10 t0t 12 uur.
– in de middag: van 15 tot 15.30 uur.
– eind van de middag: 17.00 tot 17.3o uur

Aantal deelnemers:
minimaal drie, maximaal zes deelnemers.

Kosten
450 euro voor vijf dagen essaycursus.
Eventueel kun je individuele sessies bijboeken a 150 euro (een uitvoerig gesprek over je essay of een minutieuze redactionele analyse van maximaal 90 minuten).
Over deze bedragen hef ik geen btw, omdat deze cursus valt onder het CRKBO, waar mijn bedrijf voor geregistreerd staat.

Aanmelding
Interesse? Mail me voor meer informatie of meld je aan via Socratisch Schrijven.

Troost voor huilbaby’s

Een proefschrift is als een huilbaby die voortdurend om aandacht vraagt. Af en toe laat hij een betoverend glimlachje zien dat alle slapeloze nachten goedmaakt. Soms wil je dolgraag van hem weglopen, wat je natuurlijk niet doet.
Het huilen gaat over. De baby gedijt en groeit uit tot een evenwichtig persoon die de wereld vol vertrouwen tegemoet kan treden. Op 23 januari 2020 ben ik gepromoveerd aan de Rijksuniversiteit Groningen op het proefschrift Family History: Relatives, Roots, and Databases.
Al eerder gaf ik workshops aan promovendi , maar nu ik zelf het hele proces van A tot Z doorlopen heb, weet ik nog beter hoe je je eigen huilbaby kan troosten – en jezelf.
Zodat je proefschrift een mooi project blijft waar je heel erg trots op bent!

Vijf of zes regels

In De schoonheid van weerbarstig proza (oorspronkelijke titel: Essays One) biedt Lydia Davis een inkijk in haar schrijfpraktijk. Onwaarschijnlijk inspirerend zijn de beschrijvingen van haar dagelijks leven waarin haar ambitie als schrijver centraal staat. Altijd alles noteren, altijd oefenen, je altijd zo serieus mogelijk verdiepen in onderwerpen die je aantrekken, ook al weet je niet waarom.

Ergens halverwege geeft ze kort vijf of zes kardinale regels. Ik moet ze even compleet noteren. Let op hoe ze haar eigen schrijftheorie in praktijk brengt door eerst te schrijven, dan te herschrijven omdat het beter kan.

“1. Werk aan je persoonlijkheid. (2) Werk aan je taalbeheersing, zodat je weet waar je mee bezig bent en dat goed doet, de controle houden. (3) Ken je taal – de woorden en de uitdrukkingen en het idioom – en verdiep je er grondig in, op alle mogelijke manieren. (4) Zeg wat je te zeggen hebt, zonder terughoudendheid, op de manier waarop jij het wilt zeggen, ongeacht wat anderen er misschien van zullen vinden (maar zonder voorbij te gaan aan de gevoeligheden van anderen). (5) Werk hard (schrijf veel), en wees geduldig.
Ik zeg het nog een keer, maar dan net even anders: (1) Perfectioneer je techniek. (2). Investeer los daarvan in je geest en je persoonlijkheid. (3) Als je schrijft, schrijf dan in vrijheid, zoals jij dat wilt, en volg je eigen interesses. (4) Werk hard: herschrijf nauwgezet. (5) Wees geduldig: laat tijd verstrijken als dat nodig is. (6) Negeer wat anderen zouden kunnen denken (maar niet wat ze zouden kunnen voelen).”

Lees. Leef. Schrijf. Aan de slag!

Family History: Relatives, Roots, and Databases

Hier is hij dan, mijn dissertatie met de titel Family History: Relatives, Roots, and Databases. Datum van verdediging aan de Rijksuniversiteit Groningen: 23 januari 2020, 16.15 uur.

 

 

 

 

 

Ook verscheen er een interview in de Volkskrant over mijn onderzoek en vroeg het Belgische dagblad De Morgen om een opiniestuk over Delphine Boël en haar biologische vader koning Albert. Ook NRC Handelsblad publiceerde een interview. GEN, het blad van het Centraal Bureau voor Genealogie, publiceerde een groot interview met als titel ‘Families zijn geen bomen’.

Pdf Dagblad De Morgen – opiniestuk 30 januari 2020
Pdf de Volkskrant 28 januari 2020
Pdf NRC Handelsblad 10 februari 2020
Pdf GEN maart 2020

Op vrijdag 6 maart 2020 hield ik ook nog een lekenpraatje ter gelegenheid van het 405-jarig bestaan  van de Groningse universiteitsbibliotheek. Daarin ging ik in op de vraag waarom we vaak over familie praten in termen van wortels en bomen. De UB vroeg me dat omdat mijn proefschrift onwaarschijnlijk vaak gedownload is. (in juni 2020 zo’n 1200 keer!).

Poetry slam aan de Groningse universiteit 2019

Tien promovendi presenteren hun passie voor wetenschap tijdens een poetry slam. Samen met een jonge dichter schrijven ze een gedicht dat is geïnspireerd op hun onderzoek.

Van rap tot sonnet, in het Nederlands of het Engels. Het publiek jureert en het winnende koppel krijgt eeuwige roem.

Dichter Mauritio Plat maakte een gedicht over mijn onderzoek naar familiegeschiedenis. ‘s Avonds traden we op voor een bomvolle zaal. We wonnen!

Recensies van filosofieboeken in Trouw

 

Op deze plek verzamel ik de recensies van filosofieboeken die ik sinds december 2017 maandelijks in Trouw publiceer.

Ruw ontwaken uit een neoliberale droom, van Gabriël van den Brink (Trouw, 3 juni 2020)

Frictie, van Mirjam Rasch (Trouw, 6 mei 2020)

Wittgensteins minnares, een filosofische roman van David Markson (Trouw, 28 maart 2020)

Socrates op de fiets, van Guillaume Martin (Trouw, 25 maart 2020)

De ideale universiteit van Floris Cohen (Trouw, 19 februari 2020)

De essentie van Arendt van Lieve Goorden (Trouw, 15 januari 2020)

Verenigt U! Arbeid in de 21ste eeuw van Thijs Lijster (Trouw, 20 november 2019)

Wij zijn ons lichaam van Aldo Houterman (Trouw, 23 oktober 2019)

Wat onze identiteit niet is  van Nathalie Heinich (Trouw, 18 september 2019)

Leven in het nu van Tom Hannes (Trouw, 26 juni 2019)

The game van Alessandro Baricco (Trouw, 22 mei 2019)

Rijkdom. Hoeveel ongelijkheid is nog verantwoord? van Ingrid Robeyns (Trouw, 14 april 2019)

Het tij keren  van Joke Hermsen (Trouw, 13 maart 2019)

Het ware leven van Alain Badidou (Trouw, 6 februari 2019)

Hypocrisie. Waarom je af en toe moet doen alsof van Rik Peters (Trouw, 2 januari 2019)

Lees “Recensies van filosofieboeken in Trouw” verder

Start elke ochtend met schrijven

Ik adviseerde het al langer: begin elke ochtend met schrijven. Sinds ik mijn eigen adviezen opvolg, merk ik pas echt wat dat betekent. Een kopje koffie en dan twee a drie handgeschreven pagina’s produceren.

Ik ga niet beweren dat het heel plezierig is om aan het begin van de werkdag eerst in mijn schriftje te schrijven. Het is lastig, saai soms, om zomaar te schrijven, vooral als je niet weet wat.

Nu ik het een paar weken heb volgehouden, begint ik er zelfs plezier in te krijgen. Als ik het een dag te druk heb om met schrijven te beginnen, dan mis ik het!

Wat is nu het voordeel van doelloos schrijven in de ochtend? Ik zie drie redenen.

De eerste is dat je als het ware je formuleerknop aanzet in je hoofd. Je drijft niet meer op vormeloze stemming of gaat onmiddellijk over tot actie, maar beschrijft wat er zich voordoet. Van dat oefenen in formuleren heb je direct profijt. In mijn geval: al schrijvend structureer ik mijn dag door te bedenken wat ik vandaag in elk geval echt wil doen.

Dat profijt is direct de tweede reden: het stimuleert je creativiteit. Er dienen zich vaak nieuwe ideeën aan, ideeën die nog onrijp zijn maar wel nieuw! Dit gebeurt lang niet altijd. Soms schrijf ik alleen mijn onrust weg in de meest vreselijke clichés en andere flauwekul. Daarna ben ik klaar voor het echte werk.

De derde reden voor het ochtendschrijven is voor mij de belangrijkste: ik maak serieus tijd vrij voor mijn eigen gedachten. Die komen eerst. Die verdienen aandacht. Alleen door werkelijk serieus te nemen wat je denkt, kom ik verder met schrijven.

Dat vertelde ik altijd al aan anderen. Nu ervaar ik het opnieuw weer zelf.

Zie voor meer uitleg van de morning pages Julia Cameron de website van .

De Mount Everest beklim je ook niet in één keer

Zeker bij een groot project kan de schrik je om het hart slaan: dit komt nooit af! Eén geruststelling: de Mount Everest beklim je ook niet in één keer.

Zelfs de meest ervaren klimmers moeten zich goed voorbereiden als ze de Mount Everest willen beklimmen. Eerst moeten ze naar het basiskamp, om hun lichaam te laten wennen aan de grote hoogte. Vandaar uit maken ze diverse expedities: steeds een stukje omhoog om te verkennen hoe het gaat. En dan weer terug naar het basiskamp.

Die verkenningen zijn essentieel voor het volbrengen van de grote klim. Misschien helpt die vergelijking als je werkt aan een groot project. Ook grote bergen kun je slechts stapje voor stapje veroveren. En soms ga je even terug naar de basis, om op krachten te komen en nieuwe moed te verzamelen voor een stukje omhoog.

Behoud je illusies

Maurice Malliot, hoofdpersoon uit Koetsier Herfst van Charlotte Mutsaers, was tien jaar oud toen zijn ouders zich van kant maakten. Ze lieten hem een brief na:

“Een liefdesbrief. De mooiste die ik in mijn leven heb gehad. Eén passage eruit wil ik u niet onthouden opdat u er uw voordeel mee kunt doen: Er sluipen drie griezels in schaapskleren op de wereld rond: kennis, consensus en diepgang. Je zult ze pas herkennen als je groot bent. Zorg ervoor dat ze je niet verslinden en behoud je illusies!”

Een nauwe blik

In Zeepijn toont Charlotte Mutsaers zich een spoorzoeker: ze onderzoekt het verband tussen de zee en de dennen. Een dennenboom ruist als de zee. De dennenappel heeft de schubben van een vis. En het leven van een schrijver als Robert Walser is doorstoken van dennennaalden: geen wonder voor een Zwitser die moet leven in een land zonder zee.

Al die volstrekt particuliere observaties verwerkt Mutsaers in een verzameling van teksten die anekdotisch, biografisch, essayistisch zijn. En volstrekt origineel.

Een kunstenaar heeft een nauwe blik nodig, stelt Mutsaers.

”Hoe beperkter zijn blikveld, hoe beter. Hoe meer obstakels erin staan, hoe beter. Hij zal altijd willen uitvissen wat ze verborgen houden. Eromheen trachten te kijken, eronder, erachter, ernaast, erin of erbovenop. Hij zal altijd willen achterhalen welk geheim die voorwerpen verbindt, wat hun samenhang is. Dat zet hem op het spoor van zijn eigen geheim, zijn eigen samenhang.” (p.99)

Daarom liever concreet dan abstract, liever kronkelig dan rechtlijnig, liever diepte dan vergezichten, schrijft ze. En dat doet weer denken aan Montaigne.

Een gedachte krijgt meer kracht als hij is samengebald in de afgepaste voeten van het vers, schrijft hij in Over de opvoeding. Zo treedt hij krachtiger naar buiten, waardoor hij je meer raakt en overtuigt. Net als dat een geluid dat door de nauwe buis van een trompet luider en scheller klinkt.

Dat schelle lijkt me nu weer geen aanbeveling, maar de lessen voor een essayist liggen toch weer op een andere manier voor het oprapen.

Onderzoek je associaties, zegt Mutsaers, met een nauwe blik, maar ga niet van alles aan elkaar lijmen ”zonder er met huid en haar bij betrokken te zijn, dan wordt het een spelletje Mikado. Dan storten alle bouwsels, hoe origineel misschien ook, binnen de kortste keren in elkaar.” (p.243)