Werkproblemen

Jarenlang heb ik er geen last van gehad, en opeens was het er weer: paniek, uitstelgedrag, eindeloze zelfverwijten. En ondertussen vooral niet schrijven. Daar kun je héél druk mee zijn.

Het was dit al veertig jaar oude artikel van de beroemde  Virginia Valian dat mij uit deze penarie hielp. Ze vertelt hoe zij zichzelf uit haar lethargie haalde met een zelfbedachte therapie: ze mocht maar één kwartier per dag werken, maar dan wel met aandacht en zonder na te denken over het resultaat.

Langzamerhand bouwde ze het aantal kwartiertjes op, zó dat ze uiteindelijk veel te hard ging werken. Ze was alleen maar tevreden over haar werkkracht als ze volkomen uitgeblust was.

Onze verhouding met werk (en voor mij is dat, met schrijven) kan bijzonder problematisch zijn. Faalangst en perfectionisme verhinderen dat je gewoon doet wat je denkt dat goed is – niets meer, niets minder.

‘Nep’ verwijst naar ‘perfect’

De Chinese kunstenaar Song Dong (Beiing, 1966) had een vader die jarenlang in werkkampen had doorgebracht. Vader en zoon hadden een slechte band met met elkaar.

Na eindeloos zeuren wil zijn vader wel meewerken aan een nieuw project van Song Dong. De kunstenaar projecteert zijn handen op het lichaam van zijn vader. De vader blijft eerst stoïcijns doorroken. Dan trekt hij zijn hemd uit en laat hij zich strelen door de virtuele hand van zijn zoon. Eindelijk contact.

In China kun je met het woord ”nep” verwijzen naar een ideaal van pure perfectie. Dat is een combinatie van woorden waar je lang over kan nadenken.De Chinese kunstenaar Song Dong (Beiing, 1966) maakt kunst die verdwijnt – en waar we slechts sporen van kunnen terug zien. Hierboven de beelden van zijn vader die jaren lang in een werkkamp had gezeten en waar Song Dong een slechte band mee had.


DSC05277Toen hij dertig jaar was, liet Dong Song zijn moeder vertellen over elk jaar van zijn leven. Hij schreef haar verhalen, vermengd met zijn eigen herinneringen, op bamboe-papier. Daarvoor doopte hij een penseel in water – net zoals monniken vroeger hun kalligrafie oefenden omdat inkt te duur was.

Song Dong maakte stapeltjes van het gedroogde papier en zette ze in een vitrinekast. Zijn levensverhaal is perfect vereeuwigd.

Het schrijven met water is bedoeld om niet in het verleden te blijven hangen maar te focussen op het ‘nu’, op het proces van het schrijven zelf, en niet op het resultaat. Ook al om over te mijmeren: hoe zou het zijn om voortaan met water te schrijven?

Schrijven als middel 2

Een groep medewerkers is ontevreden over de missie en visie van hun organisatie. Die is al lang vastgesteld: niets meer aan te doen.

Toch blijft de ontevredenheid. Ze herkennen zich niet in de visie van een organisatie waar ze zich met hart en ziel voor inzetten: vlees noch vis.

In mijn workshop verkennen de medewerkers samen met hun directeur wat ze zelf belangrijk vinden in hun werk, wat ze bindt. Dat leidt tot teksten, zinnen en alinea’s die waarin ze zichzelf en elkaar herkennen, die inspireren.

En die verrassend genoeg ook zeer bruikbaar voor de communicatie met de buitenwereld.

Schrijven als middel 1

Een groep freelancers werkt samen in een gebouw. Ze weten amper van elkaar wat ze doen. Sterker nog: in de kroeg hebben ze zelf ook moeite om uit te leggen wat ze doen.

Ze willen graag samenwerken, maar ja: hoe kun je samenwerken met mensen die je niet kent?

Een ochtend lang verkent deze groep de vraag: wat dóe ik eigenlijk in mijn vak? Daarna schrijven ze teksten over wat samenwerken in hun geval zou kunnen zijn: mogelijkheden, dromen, aarzelingen en concrete obstakels passeren de revue.

In deze workshop was schrijven het middel: geen geouwehoer, geen clichés, maar nieuwe, krachtige formuleringen. Zo kom je verrassend dichter tot elkaar.

 

Workshops voor schrijvers en (mee)denkers: werken aan wat je belangrijk vindt

Ik begeleid mensen die willen werken aan wat ze belangrijk vinden.  Schrijven kan daarbij een hoofddoel zijn –  een boek, een beleidsstuk of een essay dat impact heeft – maar steeds vaker geef ik workshops waar schrijven vooral ook een middel is.

Schrijven kan immers een middel om bijvoorbeeld met je collega’s verder te komen dan je tot nu toe hebt kunnen denken: om gebaande paden te verlaten of om de kwaliteit van een visie nu eens echt te verdiepen.

Schrijven als middel helpt om mensen dichter bij elkaar te brengen. Om ze problemen te laten formuleren. Om een draagvlak te creëren dat niet vervliegt.

Zo heb ik laatst een groep medewerkers van een culturele organisatie twee dagen begeleid. Hierbij het commentaar van de directeur – die meedeed en tevreden terugkeek op deze dagen:

”Je maakte veel creativiteit los en wist orde aan te brengen in de veelheid aan gedachten die in de groep leefde. Groepsdynamisch sterke inzet!”

Meer weten? Bel of mail! Mijn ervaring is dat we al pratend hele goede plannen kunnen maken!

 

Drie vormen van auteursbegeleiding

Zoek je hulp bij het schrijven van een tekst? Ik bied drie verschillende vormen van auteursbegeleiding.

1. Kort en snel
Een korte interventie tijdens het schrijfproces, waarmee je de kwaliteit van je tekst snel kunt verbeteren.

2. Intensief op hoofdlijnen
Met Scherpe Schrijfcoaching krijg je grip op je schrijfproject.

3. Verbetering van algemene schrijfvaardigheid
Uitgebreide Schrijfbegeleiding, gericht op het ingrijpend verbeteren van je schrijfvaardigheden, waardoor je sneller en beter leert schrijven.

Hieronder volgt een toelichting op deze drie vormen van auteursbegeleiding.

Wis je sporen

Een ambitieuze fotografe laat ieder jaar haar allerbeste foto’s zien aan een gerespecteerde oude rot in het vak. Elk jaar verdeelt de man de stapel in goede en slechte foto’s. Elk jaar ziet de oude man echter dezelfde foto terugkeren. Het is een landschapsfoto, matig van kwaliteit.

‘Waarom houd je toch zo van die ene foto’, vraagt de oude man uiteindelijk. ‘Ik vind hem echt niet goed!’ ‘Maar ik heb er een hele hoge berg voor moeten beklimmen’, sipt de fotografe.

Deze parabel komt uit The Writing Life van de Amerikaanse schrijfster Annie Dillard. Ze wil maar zeggen: “Process is nothing; erase your tracks. The path is not the work.”


Zwangerschap kun je ook niet proberen

In de inleiding op Kaas, zoals gepubliceerd in tijdschrift Forum, schrijft Willem Elsschot over stijl. Hij vergelijkt schrijven met componeren, waarin de schrijver helaas slechts met armzalige, ‘jammerlijke’,  woorden kan werken. Maar de principes zijn vergelijkbaar. Lees:

Van af den aanhef, want een boek is een lied, moet men het oog houden op het slotakkoord, waarvan iets door ‘t heele verhaal geweven moet worden, als het Leitmotiv door een symphonie. De lezer moet geleidelijk een gevoel van onrust over zich voelen komen, zoodat hij zijn kraag opzet en aan een paraplu denkt, terwijl de zon nog in haar volle glorie staat.

Lees “Zwangerschap kun je ook niet proberen” verder

Teken je huis

Voor mijn workshop ben ik altijd op zoek naar manieren om mensen nieuwe inzichten te geven over wat schrijven is. Onlangs gaf ik een oefening aan studenten architectuur, mensen die van nature liever tekenen dan schrijven. Een hele eenvoudige oefening – een hele goede ook. Daarom deel ik hem hier.

Lees “Teken je huis” verder

1. Auteursbegeleiding: kort en snel

Bij deze korte interventie krijg je kritische opmerkingen maar ook positief geformuleerde suggesties over de inhoud en stijl van je tekst. Ook de opzet en structuur van je tekst komen aan bod.

Zo kun je je tekst snel en doelgericht verbeteren.

Door mijn lange ervaring als schrijver en redacteur kan ik pijlsnel doorgronden waarom een tekst niet lekker loopt, hoofdpijn veroorzaakt of domweg onaantrekkelijk is. Ik voer daartoe een zogeheten meta-analyse uit die vaak tot verrassende adviezen leidt.

Teksten die in aanmerking komen: artikelen, essays, beleidsdocumenten, boeken, brieven, brochures.

Kortom, alles wat non-fictie is.

Het resultaat van deze korte interventie
– Je krijgt praktische adviezen voor het herschrijven van je tekst
– Je krijgt complimenten en aanmoediging: zo krijg je ook zín in herschrijven
– Je begrijpt beter hoe je voortaan je schrijftaak kunt aanpakken.

Let op: het gaat niet om eindredactie of correctie maar juist om suggesties over inhoud en stijl, en over de opzet en de interne structuur van je tekst. Nieuwsgierig? Je kunt mij hierover bellen of mailen.

Prijs
245 euro, inclusief de waaier Teksten schrijven. (0 procent btw, als het valt onder ‘kort beroepsonderwijs’, anders exclusief 21 procent btw).

Ik hanteer leveringsvoorwaarden waarin ook regels staan over geheimhouding van gegevens en een klachtenprocedure. Ik  verwerk gegevens zoals beschreven in de   Privacyverklaring Tanny Dobbelaar.